به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرسی علمی‌ترویجی با موضوع " ابعاد حقوق بشری شهر هوشمند" روز یکشنبه ۲۵ آبان‌ماه ۱۴۰۴ به دبیری دکتر حمید صباحی عضو هیئت‌علمی بخش حقوق و الهیات دانشگاه و با ارائه دکتر نگین شفیعی، عضو هیئت‌علمی دانشکده حقوق و الهیات دانشگاه در سالن اجتماعی دانشکده حقوق و الهیات تشکیل شد.

دکتر نگین شفیعی در یک ارائه علمی با موضوع «حقوق بشر در شهرهای هوشمند» اظهار داشت: اگرچه فناوری‌های دیجیتال زمینه‌ساز ارتقای کیفیت حکمرانی شهری، بهبود عدالت، اخلاق‌مداری و افزایش رفاه عمومی هستند، اما در کنار این فرصت‌ها، تهدیدهای جدی نیز برای حقوق بشر ایجاد کرده‌اند.

وی با بیان اینکه امکانات فناورانه، ابزار نقض حقوق شهروندی را پیچیده‌تر و شدیدتر کرده است، تصریح کرد: «به نظر می‌رسد شهرهای هوشمند برای شهروندان ساخته می‌شوند، اما نه توسط آن‌ها. در بسیاری موارد، این شهرها محصول دیوان‌سالاری شرکت‌های خصوصی هستند و حقوق شهروندان تنها در چارچوب حقوق یک مصرف‌کننده با سرمایه کافی تعریف می‌شود.»

دکتر شفیعی تأکید کرد که ساختار اقتصادی مبتنی بر فناوری باعث شده منافع شهر هوشمند عمدتاً به نخبگان و طبقات ثروتمند برسد و بخش بزرگی از مردم نادیده گرفته شوند. نتیجه این روند، افزایش شکاف اجتماعی و شکل‌گیری تبعیض و نابرابری گسترده است.

سپس به مسئله نقض حریم خصوصی شهروندان اشاره کرد و گفت: «گردآوری و ذخیره‌سازی اطلاعات خصوصی بدون رضایت افراد، چالشی جدی در شهرهای هوشمند است. باقی‌ماندن داده‌ها حتی پس از حذف پروفایل، نقض صریح حق بر فراموشی محسوب می‌شود.»

دکتر شفیعی بر ضرورت تدوین سازوکارهای پاسخگویی و نظارت در چرخه حیات فناوری تأکید کرد و افزود: زمانی که مدیران شهری با شرکت‌های خصوصی قراردادهای فناوری امضا می‌کنند، باید تمامی تدابیر لازم برای حفاظت از داده‌های شخصی شهروندان را در نظر بگیرند تا بتوانند به آرمان‌هایی مانند «شهر امن» و «زیست بدون ترس» دست یابند.

وی همچنین نبود قواعد الزام‌آور بین‌المللی درباره مسئولیت اجتماعی شرکت‌های فناوری را یکی از چالش‌های اصلی عنوان کرد و گفت: «شرکت‌های خصوصی که ابزارهای هوش مصنوعی و فناوری‌های هوشمند را طراحی می‌کنند، باید مسئولیت ویژه‌ای در پیشگیری از نقض حقوق بشر بر عهده داشته باشند.»

در پایان این ارائه، دکتر نگین شفیعی با اشاره به سخن مشهور ساموئل جی پالمیسانو، مدیرعامل سابق IBM، مبنی بر اینکه ساخت سیاره‌ای هوشمندتر رؤیایی واقع‌بینانه است، خاطرنشان کرد: تجربه امروز ما نشان می‌دهد هرچقدر شهر هوشمندتر باشد، شهروندان آسیب‌پذیرتر خواهند شد؛ بنابراین باید به سمت ساخت شهرهای انسان‌محور حرکت کنیم، نه شهرهایی که فناوری در آن محور اصلی باشد.

در ادامه، دکتر یحیی کمالی و دکتر عطااله صالحی، اعضای هیئت‌علمی دانشکده حقوق و الهیات به‌عنوان ناقدان کرسی علمی با عنوان" ابعاد حقوق بشری شهر هوشمند" دیدگاه‌ها و نقدهای خود را پیرامون مباحث مطرح‌شده بیان کردند.